Water Allocation in Paddy Field 23.03.52

***Help***

[สถานที่]

[จังหวัดที่ปลูกข้าว]

[ชนิดข้าวที่ปลูก]

[การเตรียมแปลงกล้าและตกกล้า]

[การเตรียมแปลงนาดำ]

[การเตรียมแปลงนาหว่านน้ำตม]

[คุณสมบัติของดิน]

[ประสิทธิภาพการชลประทาน (%)]

[จำนวนกลุ่มพื้นที่]

[วัน เดือน ปี ที่เริ่มเตรียมแปลง]

[ขนาดพื้นที่เตรียมแปลง (ไร่)]

[ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายเดือน (มม.)]

[วิธีประมาณค่าฝนใช้การ]

========================================

สถานที่

1. คลิกเลือก สำนักชลประทาน ที่ท่านต้องการคำนวณ ซึ่งจะประกอบไปด้วย สำนักชลประทานที่ 1 สำนักชลประทานที่ 17

2. คลิกเลือก โครงการชลประทานจังหวัด หรือโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา ซึ่งโปรแกรมจะแสดงเฉพาะโครงการ ฯ ที่ขึ้นอยู่กับสำนักชลประทานที่ได้เลือกไปแล้วก่อนหน้านี้

3. คลิกเลือก ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษา ที่ต้องการคำนวณ ซึ่งโปรแกรมจะแสดงเฉพาะฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ขึ้นอยู่กับโครงการชลประทานที่เลือกไปแล้วก่อนหน้านี้ ในกรณีที่บางโครงการ ฯ ไม่มีฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษา ก็ให้ข้ามไปไม่ต้องเลือก

กลับ

จังหวัดที่ปลูกข้าว

คลิกเลือก จังหวัดที่ปลูกข้าว เป็นพื้นที่ส่วนใหญ่ที่ใช้ในการปลูกข้าว ซึ่งจะแสดงเฉพาะจังหวัดที่สำนักชลประทานนั้นรับผิดชอบอยู่ ในกรณีที่พื้นที่ปลูกข้าวไม่มีอยู่ในรายชื่อของจังหวัดที่มีมาให้ สามารถเลือกจังหวัดใกล้เคียงแทนได้

กลับ

ชนิดข้าวที่ปลูก

คลิกเลือก ชนิดข้าวที่ปลูก ซึ่งประกอบด้วย ข้าว กข. (นาดำ), ข้าวขาวดอกมะลิ 105 (นาดำ) และ ข้าว กข. (นาหว่าน) ในกรณีที่ไม่มีชนิดของข้าวที่ต้องการคำนวณอยู่ในตัวเลือก ก็สามารถเลือกใช้ตัวแทนในกลุ่มเดียวกันได้

กลับ

การเตรียมแปลงกล้าและตกกล้า

1. คลิกเลือกระยะเวลาเตรียมแปลงกล้า (สัปดาห์)

1.1 คลิกเลือก1 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรมในการเตรียมแปลงกล้า ได้แก่ ปล่อยน้ำเข้าแปลงกล้าเพื่อให้ดินชื้นพอที่จะไถได้ (กรณีที่ฝนตกจนดินชื้นพอที่จะไถได้แล้ว ก็ไม่ต้องปล่อยน้ำเข้า) ไถดะ ไถแปร คราดปรับระดับ และทำเทือก ทุกกิจกรรมแล้วเสร็จภายใน 1 สัปดาห์

1.2 คลิกเลือก 2 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรมในการเตรียมแปลงกล้า ได้แก่ ปล่อยน้ำเข้าแปลงกล้าเพื่อให้ดินชื้นพอที่จะไถได้ (กรณีที่ฝนตกจนดินชื้นพอที่จะไถได้แล้ว ก็ไม่ต้องปล่อยน้ำเข้า) ไถดะ พลิกกลับดินตากทิ้งไว้ 1 สัปดาห์ จากนั้นไถแปร คราดปรับระดับ และทำเทือก ทุกกิจกรรมแล้วเสร็จภายใน 2 สัปดาห์

2. คลิกเลือก ระยะเวลาเลี้ยงกล้า (สัปดาห์)

2.1 คลิกเลือก 3 สัปดาห์ หมายถึง ระยะเวลาเริ่มตั้งแต่หว่านกล้า คิดเป็นสัปดาห์ที่ 1 เสร็จแล้วทำการส่งน้ำเพื่อเลี้ยงกล้าในสัปดาห์ที่ 2 และสัปดาห์ที่ 3

2.2 คลิกเลือก 4 สัปดาห์ หมายถึง ระยะเวลาเริ่มตั้งแต่หว่านกล้า คิดเป็นสัปดาห์ที่ 1 เสร็จแล้วทำการส่งน้ำเพื่อเลี้ยงกล้าในสัปดาห์ที่ 2, สัปดาห์ที่ 3 และสัปดาห์ที่ 4

3. คลิกเลือกกำหนดพื้นที่ตกกล้า 1 ไร่ สามารถปักดำได้เป็นจำนวนกี่ไร่ โดยประมาณ หมายถึงการกำหนดอัตราส่วนโดยประมาณของ พื้นที่ตกกล้า ต่อ พื้นที่ปักดำ ตัวอย่างเช่น เพาะกล้าในแปลงขนาด 1 ไร่ สามารถนำไปปักดำในแปลงนาดำได้ 15 ไร่ เป็นต้น

4. คลิกเลือก ปริมาณน้ำที่ใช้เพื่อการเตรียมแปลงกล้า (ม.ม.)

4.1 กรณีเลือกระยะเวลาเตรียมแปลง 1 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 100 150 มม.

4.2 กรณีเลือกระยะเวลาเตรียมแปลง 2 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 150 200 มม.

5. คลิกเลือกปริมาณน้ำที่ใช้เพื่อการเลี้ยงกล้า (ม.ม.)

5.1 กรณีเลือกระยะเวลาเลี้ยงกล้า 3 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 250 300 มม.

5.2 กรณีเลือกระยะเวลาเลี้ยงกล้า 4 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 300 350 มม.

กลับ

การเตรียมแปลงนาดำ

1. คลิกเลือก ระยะเวลาเตรียมแปลงนาดำ (สัปดาห์)

1.1 คลิกเลือก 1 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรมในการเตรียมแปลงกล้า ได้แก่ ปล่อยน้ำเข้าแปลงกล้าเพื่อให้ดินชื้นพอที่จะไถได้ (กรณีที่ฝนตกจนดินชื้นพอที่จะไถได้แล้ว ก็ไม่ต้องปล่อยน้ำเข้า) ไถดะ ไถแปร คราดปรับระดับ และทำเทือก ทุกกิจกรรมแล้วเสร็จภายใน 1 สัปดาห์

1.2 คลิกเลือก 2 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรมในการเตรียมแปลงกล้า ได้แก่ ปล่อยน้ำเข้าแปลงกล้าเพื่อให้ดินชื้นพอที่จะไถได้ (กรณีที่ฝนตกจนดินชื้นพอที่จะไถได้แล้ว ก็ไม่ต้องปล่อยน้ำเข้า) ไถดะ พลิกกลับดินตากทิ้งไว้ 1 สัปดาห์ จากนั้นไถแปร คราดปรับระดับ และทำเทือก ทุกกิจกรรมแล้วเสร็จภายใน 2 สัปดาห์

2. คลิกเลือก ปริมาณน้ำที่ใช้เพื่อการเตรียมแปลง (มม.)

2.1 กรณีเลือกระยะเวลาเตรียมแปลง 1 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 250 300 มม.

2.2 กรณีเลือกระยะเวลาเตรียมแปลง 1 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 300 350 มม.

กลับ

การเตรียมแปลงนาหว่านน้ำตม

1. คลิกเลือก ระยะเวลาเตรียมแปลงนาหว่านน้ำตม (สัปดาห์)

1.1 คลิกเลือก 1 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรมในการเตรียมแปลงกล้า ได้แก่ ปล่อยน้ำเข้าแปลงกล้าเพื่อให้ดินชื้นพอที่จะไถได้ (กรณีที่ฝนตกจนดินชื้นพอที่จะไถได้แล้ว ก็ไม่ต้องปล่อยน้ำเข้า) ไถดะ ไถแปร คราดปรับระดับ และทำเทือก ทุกกิจกรรมแล้วเสร็จภายใน 1 สัปดาห์

1.2 คลิกเลือก 2 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรมในการเตรียมแปลงกล้า ได้แก่ ปล่อยน้ำเข้าแปลงกล้าเพื่อให้ดินชื้นพอที่จะไถได้ (กรณีที่ฝนตกจนดินชื้นพอที่จะไถได้แล้ว ก็ไม่ต้องปล่อยน้ำเข้า) ไถดะ พลิกกลับดินตากทิ้งไว้ 1 สัปดาห์ จากนั้นไถแปร คราดปรับระดับ และทำเทือก ทุกกิจกรรมแล้วเสร็จภายใน 2 สัปดาห์

2. คลิกเลือก ระยะเวลาหยุดส่งน้ำหลังจากการหว่านข้าว (สัปดาห์)

2.1 กรณีเลือก หยุดส่งน้ำ 1 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรม ชักร่อง แบ่งเป็นแปลงย่อย หว่านข้าวงอก และระบายน้ำออก หยุดส่งน้ำปล่อยให้ต้นข้าวเจริญเติบโต จนครบ 1 สัปดาห์

2.2 กรณีเลือก หยุดส่งน้ำ 2 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรม ชักร่อง แบ่งเป็นแปลงย่อย หว่านข้าวงอก และระบายน้ำออก หยุดส่งน้ำปล่อยให้ต้นข้าวเจริญเติบโต จนครบ 2 สัปดาห์

2.3 กรณีเลือก หยุดส่งน้ำ 3 สัปดาห์ หมายถึง ดำเนินกิจกรรม ชักร่อง แบ่งเป็นแปลงย่อย หว่านข้าวงอก และระบายน้ำออก หยุดส่งน้ำปล่อยให้ต้นข้าวเจริญเติบโต จนครบ 3 สัปดาห์

3. คลิกเลือก ปริมาณน้ำที่ใช้เพื่อการเตรียมแปลง (มม.)

3.1 กรณีเลือกระยะเวลาเตรียมแปลง 1 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 200 250 มม.

3.2 กรณีเลือกระยะเวลาเตรียมแปลง 2 สัปดาห์ จะเลือกปริมาณน้ำได้ 2 ค่า คือ 250 300 มม.

กลับ

คุณสมบัติของดิน

1. คลิกเลือก ชนิดของดิน ที่จะปลูกข้าว ในโปรแกรมนี้ประกอบด้วย ดินเหนียว (Clay) ดินร่วนปนเหนียว (Clay Loam) ดินร่วน (Loam) และดินร่วนปนทราย (Sandy Loam) ซึ่งคุณสมบัติของดินมีรายละเอียดดังนี้

1.1 ดินเหนียว (Clay) เป็นดินเนื้อละเอียดซึ่งจะจับตัวเป็นก้อนแข็งเมื่อแห้ง เหนียว สามารถปั้นเป็นรูปต่างๆได้เมื่อเปียก

1.2 ดินร่วนปนเหนียว (Clay Loam) เป็นดินเนื้อละเอียดซึ่งจะแตกออกเป็นก้อนแข็งเมื่อแห้ง เมื่อดินชื้นจะเหนียวและไม่แตกเป็นก้อน สามารถนำมาบี้ระหว่างหัวแม่มือและนิ้วชี้ให้เป็นแผ่นได้ และเมื่อคลึงในมือจะไม่แตกออกจากกัน แต่จะทำให้ได้ก้อนดินที่แน่นขึ้น

1.3 ดินร่วน (Loam) เป็นดินซึ่งมีส่วนประกอบของทราย ตะกอนทราย และอนุภาคดินเหนียวมากเกือบพอๆ กัน มีลักษณะอ่อนนุ่มเมื่อจับ แต่มีความหยาบของทรายอยู่บ้าง เมื่อเปียกจะเหนียวเล็กน้อย

1.4 ดินร่วนปนทราย (Sandy Loam) เป็นดินที่ประกอบด้วยทรายมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ มีตะกอนทรายและอนุภาคดินเหนียวมากพอที่จะประสานเกาะกันเป็นก้อนได้ ถ้ากำในมือขณะที่ดินเปียกจะเป็นก้อนและไม่แตกเมื่อใช้นิ้วกดเบาๆ

2. คลิกเลือกอัตราการรั่วซึมในแปลงนา จะแปรผันไปตามลักษณะเนื้อดิน ซึ่งในโปรแกรมนี้กำหนดให้ดินแต่ละชนิดมีอัตราการรั่วซึมดังนี้

เนื้อดิน | การรั่วซึมในแปลงนาเฉลี่ย (ม.ม./วัน)
ดินเหนียว (Clay) | 1.0
ดินร่วนปนเหนียว (Clay Loam) | 1.5
ดินร่วน (Loam) | 2.0
ดินร่วนปนทราย (Sandy Loam) | 2.5

กลับ

ประสิทธิภาพการชลประทาน (%)

คลิกเลือก ประสิทธิภาพการชลประทาน (Irrigation Efficiency) หมายถึงอัตราส่วนที่คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ระหว่างปริมาณน้ำสุทธิที่จะตองให้แก่พืช (Net Water Application) ต่อปริมาณน้ำทั้งหมดที่ต้องให้แก่พืช (Gross Water Application) โดยในโปรแกรมจะกำหนดค่าไว้ตั้งแต่ 10% - 95%

กลับ

จำนวนกลุ่มพื้นที่

คลิกเลือก จำนวนกลุ่มพื้นที่ ซึ่งเลือกได้สูงสุดจำนวน 20 กลุ่ม (ในการวางแผนการปลูกข้าว ในกรณีที่พื้นที่ปลูกข้าวมีขนาดใหญ่มาก ๆ ไม่สามารถที่จะจัดการส่งน้ำให้ทั่วถึงแล้วเสร็จภายใน 1 สัปดาห์ ได้ จึงจำเป็นที่จะต้องแบ่งพื้นที่เพาะปลูกข้าวทั้งหมดในเขตโครงการ ฯ ออกเป็นกลุ่มย่อย ๆ เพื่อที่จะสามารถใช้ในการบริหารจัดการน้ำเป็นรายสัปดาห์ได้)

กลับ

วัน เดือน ปี ที่เริ่มเตรียมแปลง

คลิกเลือก วันที่ เดือน ปี พ.ศ. ที่เริ่มเตรียมแปลง กรณี นาดำ คือ วันที่ เดือน ปี พ.ศ. ที่เริ่มเตรียมแปลงกล้า กรณี นาหว่าน คือ วันที่ เดือน ปี พ.ศ. ที่เริ่มเตรียมแปลงนาหว่าน

กลับ

ขนาดพื้นที่เตรียมแปลง (ไร่)

คลิกที่ช่องรับข้อมูล และพิมพ์ขนาดพื้นที่เตรียมแปลงในแต่ละกลุ่ม (หน่วย เป็น ไร่) ลงในช่องรับข้อมูล จากนั้นคลิกปุ่มใส่ข้อมูล ทำตามนี้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะครบตามจำนวนกลุ่มพื้นที่ ที่ได้เลือกมาแล้ว

กลับ

ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายเดือน (มม.)

กรณีที่ 1 คลิกเลือกใช้ฐานข้อมูลของโปรแกรม โปรแกรมจะคำนวณโดยใช้ฐานข้อมูลฝนเฉลี่ยรายเดือนในแต่ละจังหวัดที่ได้เลือกไปก่อนนี้ โดยจะเป็นข้อมูลย้อนหลัง 30 ปี โดยเริ่มต้นตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2514 2543

กรณีที่ 2 คลิกเลือก ใช้ข้อมูลปริมาณน้ำฝนรายเดือนของผู้คำนวณ ให้คลิกที่ช่องรับข้อมูล และพิมพ์ค่าปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายเดือนลงในช่องรับข้อมูล จากนั้นคลิกปุ่มใส่ข้อมูล ทำตามนี้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะครบตามจำนวนเดือนที่เกี่ยวข้อง

กลับ

วิธีประมาณค่าฝนใช้การ

1. วิธีของกองอุทกวิทยา กรมชลประทาน

ปริมาณฝนใช้การในการทำนา คำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์จากฝนตกประจำวันของเดือนต่าง ๆ ดังนี้

- เดือนในต้นฤดูฝน เม.ย. ก.ย. ฝนใช้การ 75 % ของฝนจริง

- เดือนปลายฤดูฝน ต.ค. ฝนใช้การ 65 % ของฝนจริง

- เดือนในต้นฤดูแล้ง พ.ย. ธ.ค. ฝนใช้การ 80 % ของฝนจริง

- เดือนในฤดูแล้ง ม.ค. มี.ค. ฝนใช้การ 90 % ของฝนจริง

2. วิธีของ ECI (Engineering Consultant, Inc.)

วิธีนี้เป็นวิธีที่แนะนำโดยบริษัทวิศวกรที่ปรึกษา (Engineering Consultant, Inc.) ได้แนะนำให้คำนวณค่าปริมาณฝนใช้การ สำหรับภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ข้อแนะนำนี้ให้ถือว่า ถ้าฝนเฉลี่ยตลอดเดือนมีค่าไม่เกิน 200 มม. ฝนใช้การจะลดลงตามส่วนดังแสดงเป็นตัวเลขได้ดังนี้

ฝนรายเดือนเฉลี่ย มม. | ฝนใช้การ มม. (%) | % ของฝนที่เพิ่มขึ้น 50 มม.
200 | 200 (100%) |
|  | 75
250 | 237.5 (95.0%) |
|  | 65
300 | 270.0 (90.0%) |
|  | 45
350 | 292.5 (83.6%) |
|  | 35
400 | 310.0 (77.5%) |
|  | 20
450 | 320.0 (71.1%) |
|  | 10
500 | 325.0 (65.0%) |

ที่มา : อภิชาต อนุกูลอำไพ วิบูลย์ บุญยธโรกุล วราวุธ วุฒิวณิชย์ โกวิท ท้วมเสงี่ยม มนตรี ค้ำชู.

2524. คู่มือการชลประทานระดับไร่นา. กรุงเทพฯ

3. วิธีของ Acres (Acres International Ltd.)

ในภาคกลาง บริษัท Acres International Ltd. ได้รายงานการคำนวณปริมาณฝนใช้การไว้ดังนี้

ฝนตกทั้งหมด มม. | Effective Rainfall เป็นเดือน (มม.)
กรณีที่ 1 | กรณีที่ 2 | กรณีที่ 3
ต.ค. | เดือนอื่น ๆ | ต.ค. | เดือนอื่น ๆ | ส.ค. | ก.ย. | ต.ค. | เดือนอื่น ๆ
0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25
50 | 43 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50
100 | 58 | 80 | 92 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100
150 | 71 | 93 | 95 | 126 | 150 | 140 | 120 | 150
200 | 82 | 100 | 100 | 135 | 190 | 165 | 120 | 200
250 | 84 | 110 | 100 | 147 | 215 | 180 | 120 | 250
300 | 84 | 120 | 100 | 156 | 234 | 189 | 120 | 275
400 | 84 | 120 | 100 | 160 | 264 | 212 | 120 | 300
500 | 84 | 120 | 100 | 160 | 264 | 215 | 120 | 300

ที่มา : อภิชาต อนุกูลอำไพ วิบูลย์ บุญยธโรกุล วราวุธ วุฒิวณิชย์ โกวิท ท้วมเสงี่ยม มนตรี ค้ำชู.

2524. คู่มือการชลประทานระดับไร่นา. กรุงเทพฯ

4. วิธีของ USDA SCS (U.S. Department of Agricultures Soil Conservation Service)

วิธีของ หน่วยงานด้านอนุรักษ์ดิน กระทรวงเกษตรของสหรัฐอเมริกา (The U.S. Department of Agricultures Soil Conservation Service) ได้ทำการพัฒนาสูตรคณิตสาสตร์สำหรับคำนวณค่าของฝนใช้การดังนี้

Peff = Ptot x [(125 - 0.2 x Ptot)/125] for Ptot < 250 mm.

Peff = 125 + 0.1 x Ptot for Ptot > or = 250 mm.

Peff = ปริมาณฝนใช้การ (Effective Rainfall)

Ptot = ปริมาณฝนรายเดือน (Total Rainfall)

ที่มา : Abdulmumin S. and J. Bastiaansen,APPLICATIONS OF CLIMATIC DATA FOR

EFFECTIVE IRRIGATION PLANNING AND MANAGEMENT.FAO

กลับ